Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia(skrót: plan bioz) jest to dokument opisujący sposób wykonywania danego zadania budowlanego pod względem bezpieczeństwa pracy. Można stwierdzić, że jest to najważniejszy dokument bhp na każdej budowie na której jest wymagany. Dokument jest regulowany prawnie przez ustawę Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 z późniejszymi zmianami.
Kiedy wymagany jest plan bioz?
Plan bioz jest wymagany na budowie jeżeli jest spełniony jeden z warunków na podstawie Art.21a pkt. 1a Prawo budowlane, jeżeli:
1. przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni
Przykład: Inwestor planuje wykonać szeregowy domek jednorodzinny w stanie deweloperskim i podczas wykonywania robót budowlanych będzie pracować w szczycie robót jednocześnie średnio 5 pracowników, a roboty budowlane będą trwać pół roku uwzględniając przerwy technologiczne. Dla przykładu pracochłonność planowanych robót na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych wynosi 4500 roboczogodzin
wymóg nr 1: powyżej 30 dni roboczych i 20 pracowników – niespełniony
wymóg nr 2: pracochłonność robót powyżej 500 osobodni, tutaj mamy założenie, że na podstawie Kodeksu pracy wymiar pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, zatem 500 osobodni x 8 godzin = 4000 osobogodzin(roboczogodzin) a na wykonanie obiektu należy poświęcić 4500 roboczogodzin – zatem warunek jest spełniony i należy wykonać plan bioz
lub
2. W trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych wymienionych w art. 21a ust. 2 ustawy Prawo budowlane:
1) których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości(podkreślone zagrożenia występują prawie na każdej budowie a w szczególności upadek z wysokości); 2) przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi; 3) stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym; 4) prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych; 5) stwarzających ryzyko utonięcia pracowników; 6) prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach; 7) wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych; 8) wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza; 9) wymagających użycia materiałów wybuchowych; 10) prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.
Kto jest odpowiedzialny za sporządzenie planu bioz?
Za sporządzenie planu bioz są odpowiedzialni uczestnicy procesu budowlanego:
– Inwestor(właściciel) w zakresie swoich podstawowych obowiązków ma zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia(art. 18 ustawy Prawo budowlane) ,
– Projektant na podstawie art. 20 pkt. 1b) w zakresie podstawowych obowiązków ma sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
– Kierownik budowy/robót na podstawie Art. 21a. pkt. 1 jest obowiązany, w oparciu o informację o planie bioz(wykonuje projektant), o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji przemysłowej.
Kierownik budowy jeżeli to konieczne jest również zobowiązany do sporządzania aktualizacji/zmian planu bioz w czasie trwania budowy z adnotacją określającą przyczyny ich wprowadzenia oraz umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych.
Co zawiera plan bioz?
Plan bioz powinien zwierać zgodnie z Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:
1) stronę tytułową:
– nazwa i adres obiektu budowlanego, – imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres, – imię, nazwisko i adres kierownika budowy sporządzającego Plan BIOZ, a w przypadku, gdy Plan BIOZ jest sporządzany przez inną osobę lub podmiot – również imię,
2) część opisową:
– zakres robót dla całej inwestycji budowlanej oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów, – wykaz istniejących obiektów budowlanych podlegających adaptacji lub rozbiórce, – wskazanie elementów zagospodarowania działki lub terenu, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, – informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń podczas realizacji robót budowlanych, określające skalę i rodzaj zagrożeń oraz miejsce i czas ich występowania, – informacje o wydzielaniu i oznakowaniu miejsca prowadzenia robót budowlanych, stosownie do rodzaju zagrożenia, – informację o sposobie prowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do realizacji robót szczególnie niebezpiecznych, w tym: określenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia, konieczność stosowania środków ochrony indywidualnej, zabezpieczających przed skutkami zagrożeń oraz zasady bezpośredniego nadzoru nad pracami szczególnie niebezpiecznymi przez wyznaczone do tego osoby, – określenie sposobu przechowywania i przemieszczania materiałów, wyrobów, substancji oraz preparatów niebezpiecznych na terenie budowy, – wskazanie środków technicznych i organizacyjnych zapobiegających niebezpieczeństwom wynikającym z wykonywania robót budowlanych w strefach szczególnego zagrożenia zdrowia lub w ich sąsiedztwie, w tym zapewniających bezpieczną i sprawną komunikację, umożliwiającą szybką ewakuację na wypadek pożaru, awarii i innych zagrożeń, – wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji budowy oraz dokumentów niezbędnych do prawidłowej eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych.
3) część rysunkową, sporządzoną na kopii projektu zagospodarowania działki lub terenu, jeżeli jest wymagany zgodnie z przepisami ustawy – Prawo budowlane:
– czytelną legendę, – oznaczenie czynników mogących stwarzać zagrożenie, – rozmieszczenie urządzeń przeciwpożarowych wraz z parametrami poboru mediów, punktami czerpalnymi, zaworami odcinającymi, drogami dojazdowymi, – rozmieszczenie sprzętu ratunkowego, w tym pływającego (jeżeli jest to uzasadnione rodzajem robót), niezbędnego podczas prowadzenia robót budowlanych, – rozmieszczenie i oznaczenie granic obszarów wewnętrznych stref ochronnych – wynikających z odrębnych przepisów, takich jak: strefy magazynowania i składowania materiałów, wyrobów, substancji i preparatów niebezpiecznych, strefy pracy sprzętu zmechanizowanego i pomocniczego, – rozmieszczenie placów produkcji pomocniczej, takich jak: węzły produkcji betonu cementowego i asfaltowego lub prefabrykatów, – przedstawienie rozwiązań układów komunikacyjnych, transportu na potrzeby budowy oraz ogrodzenia terenu, – lokalizację pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.
Czy należy wykonać plan bioz dla domu jednorodzinnego?
Odpowiedź jednoznacznie brzmi „tak”, gdyż zawsze co najmniej jeden z powyższych warunków o konieczność wykonania planu bioz jest spełniony. Pierwszy warunek może zdarzyć się, że nie będzie spełniony, gdyż jest to możliwe aby ukończyć zadanie budowlane przy pracochłonności 500 osobodni(np. 5 osób będzie pracować 100 dni roboczych po 8 godzin dziennie wykonując stan surowy zamknięty). Natomiast drugi warunek jest obejść ponieważ zawsze w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości(każda praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi grozi upadkiem z wysokości).
Niestety większość uczestników procesu budowlanego a zwłaszcza inwestor oraz kierownik budowy zaniedbują ten obowiązek. W skrajnych przypadkach po kontroli organu inspektora pracy czy inspektora nadzoru budowlanego może dojść do nałożenie kary pieniężnej na kierownika budowy w wysokości 1000 zł za każde uchybienie.
