Plan BIOZ – Plan Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia

Co to jest plan BIOZ?

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (skrót: plan BIOZ) jest dokumentem opisującym sposób wykonywania danego zadania budowlanego pod względem bezpieczeństwa pracy. Można stwierdzić, że jest to najważniejszy dokument BHP na każdej budowie, na której jest wymagany. Dokument jest regulowany prawnie przez ustawę Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. z późniejszymi zmianami.

Kiedy wymagany jest plan BIOZ?

Plan BIOZ jest wymagany na budowie, jeżeli jest spełniony jeden z warunków na podstawie Art. 21a pkt. 1a Prawa budowlanego:

Warunek 1:

Przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni.

Przykład: Inwestor planuje wykonać szeregowy domek jednorodzinny w stanie deweloperskim. Podczas wykonywania robót budowlanych będzie pracować w szczycie robót jednocześnie średnio 5 pracowników, a roboty budowlane będą trwać pół roku uwzględniając przerwy technologiczne. Pracochłonność planowanych robót na podstawie Katalogu Nakładów Rzeczowych wynosi 4500 roboczogodzin.

Wymóg nr 1: powyżej 30 dni roboczych i 20 pracowników – niespełniony
Wymóg nr 2: pracochłonność robót powyżej 500 osobodni. Na podstawie Kodeksu pracy wymiar pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, zatem 500 osobodni × 8 godzin = 4000 osobogodzin, a na wykonanie obiektu należy poświęcić 4500 roboczogodzin – warunek jest spełniony i należy wykonać plan BIOZ.

Warunek 2 (LUB):

W trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych wymienionych w art. 21a ust. 2 ustawy Prawo budowlane:

Których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości (podkreślone zagrożenia występują prawie na każdej budowie, a w szczególności upadek z wysokości)
Przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi
Stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym
Prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych
Stwarzających ryzyko utonięcia pracowników
Prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach
Wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych
Wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza
Wymagających użycia materiałów wybuchowych
Prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych

Kto jest odpowiedzialny za sporządzenie planu BIOZ?

Za sporządzenie planu BIOZ są odpowiedzialni uczestnicy procesu budowlanego:

Inwestor (właściciel)

W zakresie swoich podstawowych obowiązków ma zorganizowanie procesu budowy z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 18 ustawy Prawo budowlane).

Projektant

Na podstawie art. 20 pkt. 1b) w zakresie podstawowych obowiązków ma sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Kierownik budowy/robót

Na podstawie Art. 21a. pkt. 1 jest obowiązany, w oparciu o informację o planie BIOZ (wykonuje projektant), o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji przemysłowej.

Kierownik budowy, jeżeli to konieczne, jest również zobowiązany do sporządzania aktualizacji/zmian planu BIOZ w czasie trwania budowy z adnotacją określającą przyczyny ich wprowadzenia oraz umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.

Co zawiera plan BIOZ?

Plan BIOZ powinien zawierać zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:

1) Strona tytułowa:

Nazwa i adres obiektu budowlanego
Imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres
Imię, nazwisko i adres kierownika budowy sporządzającego Plan BIOZ, a w przypadku gdy Plan BIOZ jest sporządzany przez inną osobę lub podmiot – również imię i nazwisko tej osoby

2) Część opisowa:

Zakres robót dla całej inwestycji budowlanej oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów
Wykaz istniejących obiektów budowlanych podlegających adaptacji lub rozbiórce
Wskazanie elementów zagospodarowania działki lub terenu, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi
Informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń podczas realizacji robót budowlanych
Informacje o wydzielaniu i oznakowaniu miejsca prowadzenia robót budowlanych
Informacja o sposobie prowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem do realizacji robót szczególnie niebezpiecznych
Określenie sposobu przechowywania i przemieszczania materiałów oraz substancji niebezpiecznych
Wskazanie środków technicznych i organizacyjnych zapobiegających niebezpieczeństwom
Wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji budowy

3) Część rysunkowa:

Sporządzona na kopii projektu zagospodarowania działki lub terenu, zawierająca:

Czytelną legendę
Oznaczenie czynników mogących stwarzać zagrożenie
Rozmieszczenie urządzeń przeciwpożarowych
Rozmieszczenie sprzętu ratunkowego
Przedstawienie rozwiązań układów komunikacyjnych
Lokalizacja pomieszczeń higieniczno-sanitarnych

Czy należy wykonać plan BIOZ dla domu jednorodzinnego?

Odpowiedź jednoznacznie brzmi TAK, gdyż zawsze co najmniej jeden z powyższych warunków o konieczność wykonania planu BIOZ jest spełniony.

Pierwszy warunek może się zdarzyć, że nie będzie spełniony, gdyż jest możliwe ukończenie zadania budowlanego przy pracochłonności poniżej 500 osobodni. Natomiast drugi warunek jest niemożliwy do obejścia, ponieważ zawsze w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych, których charakter stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości (każda praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi grozi upadkiem z wysokości).

Niestety większość uczestników procesu budowlanego, a zwłaszcza inwestor oraz kierownik budowy, zaniedbują ten obowiązek. W skrajnych przypadkach po kontroli organu inspektora pracy czy inspektora nadzoru budowlanego może dojść do nałożenia kary pieniężnej na kierownika budowy w wysokości 1000 zł za każde uchybienie.